"
Bursa – Mudanya hattı olarak 1892-1951 yılları arasında aktif olarak çalışan demir yolu, 1873 -1874 yılında II. Abdülhamid’in demir¬yollarına verdiği önemin bir yansımasıdır. 1 metre genişliğindeki raylar şeklinde inşa edilen demiryolu çeşitli neden¬lerden dolayı hemen işletilememiştir. 22 Şubat 1891 yılındaki bir ferman ile onarılarak işletilmesi için 99 yıllığına Mösyö Jorj Nagelmakers’e verilmiştir.
Dönemi itibariyle en önemli yabancı ortaklı yatırımlardan birisi olarak kabul edilen demiryolu tamiratı 8 Haziran 1891 yılında başlayıp, 5 Haziran 1892 yılında tamamlanarak törenle işletmeye açılmıştır.
Toplam uzunluğu 41.780 m olan hattın en yüksek noktası Yörükali durağıdır. Hat üzerinde 15 adet demir köprü, 14 adet kargir köprü ve altı adet istasyon bulunmaktaydı.
Bu istasyonlar, Mudanya İstasyonu, Yörükali İstasyonu, Koru İstasyonu, Acemler İstasyonu, Bursa Bekleme İstasyonu (Merinos) ve Bursa İstasyonu’dur. Demiryolu ile ilgili bir çok anı anlatılır. Bunlardan en ilginci lokomotifin tren hattının bazı noktalarında neredeyse durma noktasına yakın bir hızda hareket etmesini fırsat bilen yolcuların inerek bahçelerden meyve toplayıp tekrar trene binmeleridir.
İstasyonun yapılmasının temel amacı Bursa’da üretilen kaliteli ham ipeğin hızlı ve daha ekonomik olarak Avrupa’ya taşınması idi. Diğer bir neden ise Bursa ovasında yetişen birbirinden güzel meyve ve sebzenin başta İstanbul olmak üzere diğer pazarlara aktarılabilmesi olarak özetlenebilir. Fakat zaman içerisinde hedeflerin beklenildiği şekilde tutturulamadığı, ekonomik açıdan fazla bir katkısı olmadığı ve hatta zarar edildiği yönünde görüşler ortaya atılmaya başlanır.
1931 yılına gelindiğinde devletleştirme politikalarının bir uzantısı olarak yabancı ortağından hisseleri devlet tarafından satın alınıp, işletme devletleştirilmiştir. 1953 yılına gelindiğinde ise işletme politikasındaki aksaklık ve yanlışlıklar nedeniyle işletilen demiryolunun devlete fazlaca yük getirdiği ve ekonomik açıdan zarar verdiği gerekçesiyle işletmeden tamamen kaldırılmasına karar verilir.
Bu tarih Bursa açısından talihsiz bir yıl olarak kayıtlara geçmiştir. Raylar ise daha sonraki yıllarda bir bir satılarak bugün yalnızca cadde ismi ile anılır olmuştur. Sayısız yararlarının yanında belki de en büyük katkısı turistik amaçlı olarak gelen gezginler, araştırmacılar, edebiyatçılar, fikir adamları ve turistler tarafından Bursa’nın ulaşımın rahatlığı nedeniyle ziyaret kolaylığı sağlaması, bu nedenle şehir ve bölgenin tanıtımında önemli rol oynamış olması olarak gösterilebilir.
Bugün Merinos fabrikası karşısında Gaziakdemir Caddesi üzerinde yer alan Tarihi Tren istasyonu, Bursa-Mudanya Demiryolu güzergahından kalan üç istasyondan birisidir.
Uzun yıllar metruk vaziyette bulunan tren istasyonunun tahsisi maliye hazinesinden alınarak, Çekül Vakfı ile ortaklaşa gerçekleştirilen proje neticesinde restorasyonu Osmangazi Belediyesi tarafından 2005 tarihinde tamamlanmıştır.
Restore edilen Merinos Tren İstasyonu bahçesi ve ilave yapıları ile birlikte Nikâh Sarayı ve Sosyal Tesis niteliğinde işlevlendirilerek hizmet kervanına katılmıştır. 200 m2 istasyon binası ve yine 200 m2 alana sahip iki müştemilat binası, mutfak ve kantin binasından oluşan tesislerin toplam alanı yaklaşık 4350 m2 d ir. Kır düğünlerinin, her türlü cemiyet ve toplantı organizasyonunun yapıldığı bir tesis olarak hizmet veren istasyon, otoparkı ve çocuk oyun alanlarıyla bölgenin cazibe merkezlerinden biri olmuştur.
İstasyon, çınar ağaçlarının verdiği iç serinliği ile çay ve kahvelerin tatlı sohbetlerle huzur içerisinde yudumlandığı ayrıcalıklı bir mekan olma özelliğini üzerinde taşımaktadır. Yerli ve yabancı bir çok ziyaretçiye durak olmuş, bir anlamda sevinçlerin, ayrılıkların ve kavuşmaların mekânı olmuş istasyonda, artık hüzün ve ayrılıklar yaşanmayacak, aksine burası artık mutlu beraberliklerin başlangıç istasyonu özelliğini taşıyacaktır.
Osmangazi Belediye Başkanlığı
Santral Garaj Mah. Ulubatlı Hasan Bulvarı No:6 RK.: 16200 Osmangazi – BURSA
Tel : +90.224 444 16 01 Fax: +90.224 270 70 63
www.osmangazi.bel.tr e-posta: osmangazi@osmangazi. bel .tr
İngilizce
The railway that operated actively as Bursa-Mudanya line betvveen the years 1892- 1951 is a reflection of the importance vvhich Abdülhamid II emphasized on railvvays in 1873-1874. The railvvay vvhich constructed vvith rai Is with 1 mt vvidth was not operated immediately due to various reasons. By a decree given on 22 February, 1891 it was given to S ir, Jorj Nagelmakers for operation after repair.
The railvvay repair, being considered the most significant investment offoreign partnership of that time, was started on June 8,1891 and completed on June 5,1892, and then it was opened to operation by ceremony. Thetotal length of the line is 41.780 m and the highest point is Yörükali station. On the line there exist 15 iron-made bridges, 14 stone bridges and 6 stations.
These stations are Mudanya Station, Yörükali Station, Koru Station, Acemler Station, Bursa VVaiting Station (Merinos) and Bursa Station. Many memories are being uttered on the line. The most interesting of them is that when the locomotive was running at a velocity nearly to stop the passengers took advantage of it by jumping out of the train in orderto pick upfruits and then jumping onto the train.
The main objective of constructing the station was to transport the high quality silk manufactured in Bursa to Europefast and more economically. The other reason may be summarized as transporting fruits and vegetables grovvn in Bursa plain to, partioularly istanbul, and other markets. But in the course of time some opinions put forvvard stating that the goals were not achieved and it did not contributed economically, even that it caused losses. When it came to year 1931, as an extension of nationalization policies, the shares of foreign partner was bought by the state, and thus the concerns was nationalized. When it came to year 1953, because of the failures and mistakes in operating policy and the reasons that it brought overburden and caused losses economically on part of the state it was decided to be removed compietelyfrom operation.
This date was entered into records an unfortunate year on part of Bursa. İn the follovving years the rails were sold one by one and today it has become commemorated by street name.
Besides its numerous benefits, the most important contribution of it was to ensure transportation facility in Bursa for travelers, researchers, men of letters, intellectuals and tourists, and thus playing an important role in introduction of the city and the region. The historical train station today located on the Gaziakdemir Street, across the Merinos factory, is one of three stations left from the Bursa-Mudanya Railvvay route.
The allovvance of train station that was left abandoned for long years was acquired from the treasury of the finance and its restoration was completed on 2005 by Osmangazi Municipality as a result of project implemented together with Çekül Association.
Merinos Train Station and its courtyard vvhich has been restored and its additional buildings are starting to serve as a Weddi ng Hail and a Social Area. With a total area of about 4350 m2, he facilities consist of 200 m2 station bu i İd i ng and auxiliary building with 200 m2 area, and kitchen and canteen building. The station serving as a facility in vvhich vvedding ceremonies, every kind of society and meeting organization are hold, has become one of the attraction center of the region vvith its auto park and children playareas.
The station bears the particularity of being an privileged site where teas and coffees are being sipped in peace with graceful conversations vvithin an environment with an freshness felt given by plane trees. At the station that vvelcomed domestic and foreign many visitors, in one respect, and that became the site of separations and meetings, no longer sadness and separations shall be encountered, on the contrary, it will be the starting point of happyfriendships.
Bir önceki panorama mız olan Ördekli Kültür Merkezi başlıklı panorama mızda bursa kültür sanat mekanları ve Kültür Merkezleri hakkında bilgiler verilmektedir.