Orhangazi Türbesi

“

ORHAN GAZİ KÜLLİYESİ

Bursa’yı fetheden Sultan Orhan Gazi, ilk iş olarak şehri yeniden imar etmek için kolları sıvamış, bugünkü Orhan Parkı’nın bulunduğu yere Medrese, İmaret, Hamam, Han ve Camii’den müteşekkil Külliye inşa ederek kenti Hisar dışına taşımıştır. Ancak diğer Sultan Külliyeleri’nde olduğu üzere türbesini külliyenin yanına değil, Tophane’de babası Osman Gazi’nin

türbesinin yanına yaptırmıştır.

Orhan Camii

Osmanlı’nın Bursa’nın fethi sonrası, kent surları (kale) dışına inşa ettiği ilk camii olan Orhan Camii, Orhan Gazi Külliyesi’nin bir parçası olarak 1339/40 yılında Sultan Orhan Gazi tarafından inşa edilmiştir. Ters (T) biçiminin ilk modelidir. Çift kubbeli, iki yan eyvanlı, dışta iki oda ve bir revaklıdır. Kent merkezini oluşturan Orhan Parkı’nın yakınında tarihi Büyükşehir Belediye binasının yanında yer alan Orhan Camii’nin yapımında Bizans sütun ve sütun başlıkları gibi devşirme malzemeler ile çeşitli tuğla ve taş süslemeleri kullanılmıştır. Geleneksel Bursa mimarisinin ilk örneklerindendir. Yığma taş, kesme taş ve tuğla ile örülen caminin üzerinde art arda iki kubbe bulunur.. Caminin girişinde üçü kubbeyle örtülü, beş revaklı son cemaat yeri vardır. “Ön cephe ortasındaki tuğladan yapılmış olan kemer üzerinde daire biçimli bir Bizans kursuyla, bir Selçuklu yıldızının yan yana yerleştirilmiş” olması Türklerdeki dini hoşgörünün bir işaretidir. Camii avlusu içinde şadırvanın yanında yer alan Eskici Baba Çınarı, Bursa’nın en eski çınarı olup, çevresi 9.80 metredir

Orhan Hamamı

Cami ile birlikte inşa edilen Orhan Hamamı, ilk çifte hamamdır. Günümüzde caminin sol tarafında, Koza Han’ın yanında, Aynalı Çarşı olarak hizmet vermektedir. Çifte Hamam sınıfından olan hamamın duvarları kesme taş, kubbe kasnakları ise üç sıra tuğla ve bir sıra kesme taş ile örülmüştür. 1962 yılında onarılan hamam, çarşıya dönüştürülmüştür. Bu tarihi hamamın çarşıya dönüştürülmesi sırasında bazı değişiklikler olmuş ve mimari özelliğini yitirmiştir. Günümüzde Aynalı Çarşı veya Karagöz Çarşısı olarak bilinmektedir.

.

Emir Han (Bey Hanı)

Ulucami’nin yanında yer alan Emir Han, Osmanlı’nın ilk ticari hanı olup, aynı zamanda Bursa’da yapılan ilk bedestendir. Orhan Külliyesi’nin bir parçasını oluşturmaktadır. Bey Hanı olarak da bilinen han, bir avlu çevresinde sıralanan iki katlı revak ve buraya açılan odalardan oluşur. Alt katta 36, üst katta 38 oda bulunmaktadır. Şehirde yenen, yenmeyen, alınan ve satılan her türlü eşyanın han içindeki kantarda tartıldığı Emir Hanın odalarında tekstil, hediyelik eşya dükkanları ile kitabevleri bulunmaktadır. Hem Ulucami tarafında hem de Kapalıçarşı’ya açılan kapısı olan Emir Han’ın avlusunun ortasında şadırvan yer almaktadır.

Osman Gazi Türbesi

Osmanlı İmparatorluğu’nun kurucusu Osman Bey’in (1299-1326) Türbesi Hisar’da, Tophane Parkı’nın girişindedir. Osman Bey, vasiyeti üzerine Bursa’nın alınışından sonra “Gümüşlü Kümbet” olarak tanınan ve eski bir Bizans şapeli üzerine inşa edilen bu türbeye defnedilmiştir. Selçuklu Sultanı’nın Osman Gazi’ye bağımsızlık simgesi olarak gönderdiği iddia edilen davul, burada muhafaza edildiği için halk arasında “Davullu Manastır” olarak da bilinmiştir. Türbe, 1801 yılında bir yangın geçirmiş, 1855 yılında yaşanan deprem sonucunda tümüyle yıkılmıştır. 1863 yılında Sultan Abdülaziz tarafından eski plana sadık kalınarak yeniden yaptırılmıştır. Kesme küfegi taş ile duvarları örülen yapının üzeri kubbe ile örtülmüştür. Duvar kalınlığı 1,2 metre olan ve sekizgen plana sahip yapının tonozlu bir girişi vardır. Kasnağı sekizgen olan kubbe dıştan kurşunla kaplanmıştır. Türbenin ortasında Osman Bey’in sedef kakmalı muhteşem ahşap sandukası yer alır. Üzeri sırma işlemeli bir kadife ile örtülen sandukanın etrafı pirinç parmaklıkla çevrilidir. Giriş cephesi dışında türbenin her yanında birer yuvarlak kemerli pencere bulunmaktadır. Türbede oğlu Alaaddin Bey, Orhan Gazi’nin oğlu İbrahim, Sultan I. Murad’ın oğlu Savcı Bey, Orhan Gazi’nin eşi Asporça Hatun olmak üzere 17 sanduka yer almaktadır.

Orhan Gazi Türbesi

Hisar’da, Tophane Parkı’nın giriş bölümünün sağında yer alan türbe, Bursa fatihi Orhan Gazi’ye (1326-1362) aittir. Türbe, Bizans dönemi manastırlarından Saint Elias’ın kalıntıları üzerinde yapılmıştır. 1855 depreminde yıkılan eser, 1863 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yeniden yaptırılmıştır. Kiliseden kalan yer mozaikleri günümüze kadar ulaşmıştır. Duvar kalınlığı 1.30 metre olan yapının girişi güney cepheden sağlanır. Birbirine kemerlerle bağlanan dört sütun üzerine oturan türbenin üstü küçük bir kubbeyle örtülmüştür. Bu yöntem I. Murad ve II. Murad türbelerinde de kullanılmıştır. Kare planlı iç mekan her kenarda üç, kapı kenarlarında ise iki pencere ile aydınlatılmaktadır. İç duvarları kireçle boyalı olan yapının süslemeleri oldukça sadedir. Türbenin ortasında etrafı dökme pirinç parmaklıklarla çevrili Orhan Gazi’nin görkemli sandukası yer almaktadır. Sandukanın üzerinde kristal, mavi bir avize vardır. Türbede Orhan Gazi’nin eşi Nilüfer Hatun, oğlu Kasım Çelebi, kızı Fatma Sultan, Yıldırım Bayezid’ın oğlu Musa Çelebi, Cem Sultan’ın oğlu Abdullah, Sultan II. Bayezid’ın oğlu Şehzade Korkut olmak üzere toplam 20 sanduka bulunmaktadır.

“

Bir önceki panorama mız olan 1. Murat Hüdavendigar Kül. başlıklı panorama mızda bursa tarihi camiler, bursa tarihi külliyeler ve bursa tarihi türbeler hakkında bilgiler verilmektedir.